Oostenrijks dichter, minnezanger, componist,
(Slot Schöneck, Pustertal, Tirol, 1377 - Meran 2.8.1445),
De tweede grootmeester van de Duitse liedkunst, na Walther von der Vogelweide, uit de Middeleeuwen was Oswald von Wolkenstein (ca 1377-1445). Zijn meer dan 120 nagelaten liederen weerspiegelen het bewogen leven van deze kunstenaar en gelden als de eerste vorm van een eenstemmig, individueel lied, dat wil zeggen als een eenheid van tekst, muziek en voordracht. In Duitsland zelf heeft lang een traditie bestaan van eenstemmige liederen. In deze traditie heeft Von Wolkenstein gecomponeerd op autobiografische, religieuze, poëtische en moralistische teksten. Hij vormt een overgang van de minnezangers naar de meesterzangers (Meistersingers).
Na 1400 begon hij in de vorm van gedichten en liederen verslag van zijn reizen uit te brengen. Zijn liefde voor Sabine en zijn reis Jeruzalem (in 1409-1411), zijn reizen in het gevolg van koning Sigismund, zijn huwelijk met Margarete von Swangau, de erfstrijd met Sabines familie en de zes jaar gevangenis die daaruit voortvloeiden, de diepe geestelijke inkeer die deze loutering teweegbracht - dit alles bezong hij in vele liederen, waarvan hij er 36 twee- en driestemmig zette.
Deze LaatDuitse dichter, ridder, komponist, zanger en diplomaat uit Tiroolse adellijke familie leefde tussen 1387 en 1400, op jonge leeftijd dus, als schildknaap van een ridder een avontuurlijk en zwervend bestaan. Wolkenstein bereisde o.a. Rusland, Perzië, Griekenland, Italië en Spanje. In 1402-04 reisde hij tot in Litouwen en tot aan de Zwarte Zee. Vermoedelijk bezocht hij in 1409/10 het "Heilige Land".
In 1414 woonde hij, in het gevolg van hertog Frederik IV van Tirol, het Koncilie van Konstanz bij. In 1415 trad hij als diplomaat in dienst van rooms koning Sigismund en reisde in diens gevolg naar West-Europa. Hij huwde in 1417 met Margarete von Schwangau. In 1419 ging hij naar Hongarije. Hij nam deel aan de rijksdag van Nürnberg in 1431 en werd er lid van de elitaire drakenorde (Ordo draconis, Drachenbund), in 1418 door Sigismund gesticht ter bestrijding van osmanen en hussieten. Mogelijk streed hij in 1431 in het keizerlijk leger tegen de hussieten (laatste, alweer mislukte veldtocht tegen de hussieten). In 1432 was hij bij Sigismund in Piacenza en Parma en begeleidde de koninklijke afgevaardigden naar Basel (koncilie).
Zijn laatste rustplaats vond hij in het klooster Neustift bij Brixen (Zuid-Tirool, Italië).
Oswald von Wolkenstein is voor de muziekgeschiedenis zowel een belangrijk als een omstreden figuur. Belangrijk voor zijn collectie en omstreden doordat niet duidelijk is wat van hemzelf is en wat hij 'bewerkt' heeft. Oswald von Wolkenstein heeft namelijk tijdens zijn leven een collectie aangelegd. Deze collectie is pas in de negentiende eeuw gevonden en geeft (waarschijnlijk) een goed beeld van de muziektraditie in de 14de en 15de eeuw in Duitsland. Bij veel composities staat zijn naam, dit is echter niet allemaal door hem gecomponeerd. Op verscheidene melodieën (Franse en Italiaanse) heeft de dichter Von Wolkenstein eigen (Duitse) teksten gezet.
